Przejdź do treści

Koszyk

Twój koszyk jest pusty

Kontynuuj zakupy
Bezpieczeństwo stosowania olejków eterycznych - zasady ogólne
12 mar 20264 min czytania

Bezpieczeństwo stosowania olejków eterycznych - zasady ogólne

Olejki eteryczne to substancje chemiczne pochodzenia naturalnego.
Ich siła pochodzi z roślin, które od wielu milionów lat ewoluowały, wytwarzając coraz bardziej złożone substancje lotne jako obronę przed wirusami, bakteriami, grzybami i szkodnikami lub do przyciągania owadów, regulacji procesów wzrostu i rozwoju.  

Wiele z tych substancji jest obecnie dobrze przebadanych i nazwanych. D-limonen, linalol, alfa-pinen to tylko niektóre z setek substancji, które znajdziesz w olejkach eterycznych. Działanie tych substancji może mieć bardzo wyraźnie odczuwalny pozytywny wpływ na ciało i umysł człowieka.

Warto jednak zapamiętać, że naturalne pochodzenie olejków eterycznych nie oznacza, że są one całkowicie bezpieczne. 

Olejki niewłaściwie użyte mogą być zagrożeniem dla zdrowia lub nawet życia twojego lub twoich bliskich. Skutki uboczne takie jak reakcje alergiczne, poparzenia czy złe samopoczucie wynikają jednak zazwyczaj z niewłaściwego dawkowania olejków eterycznych, spożywania ich lub aplikacji na skórę bez rozcieńczania.


Poniżej znajdziesz zestawienie kluczowych zasad bezpiecznego stosowania olejków eterycznych.

STOSOWANIE WEWNĘTRZNE

Większość szkół aromaterapii nie zaleca stosowania wewnętrznego olejków eterycznych ani aplikowania ich w nie rozcieńczonej formie na skórę bez konsultacji z wykwalifikowanym aromaterapeutą.
Warto tutaj zaznaczyć, że nasz układ pokarmowy jest przystosowany do przetwarzania całych roślin, bogatych w naturalne enzymy wspomagające trawienie. Choć olejki eteryczne pochodzą z natury, są one silnie skoncentrowanymi ekstraktami - ich moc jest często ponad 100-krotnie większa niż w całej roślinie. Tak wysokie stężenie sprawia, że mogą one powodować poważne podrażnienia, a nawet trwałe uszkodzenia przewodu pokarmowego.
Pamiętajmy, że podawanie olejków drogą wziewną lub przez skórę (zawsze w oleju bazowym!) wykazuje bardzo wysoką skuteczność, zazwyczaj przewyższającą efekty przyjmowania ich wewnętrznie. Eksperci w dziedzinie aromaterapii często zaznaczają, że ryzykowne stosowanie doustne jest po prostu niepotrzebne, by uzyskać pożądany wpływ na organizm. 
Więcej informacji na temat stosowania doustnego olejków eterycznych możesz przeczytać TUTAJ.

 

SKÓRA

Podstawową zasadą bezpiecznej aromaterapii jest unikanie nakładania nierozcieńczonych olejków eterycznych bezpośrednio na skórę. Ze względu na ich bardzo wysokie stężenie, przed aplikacją należy zawsze rozcieńczyć je w odpowiednim oleju bazowym, który pełni funkcję nośnika. Takie działanie znacząco zmniejsza ryzyko wystąpienia reakcji alergicznych i podrażnień skóry.
Szczegółowe informacje dotyczące właściwego doboru stężeń oraz zasad bezpiecznego rozcieńczania olejków znajdziesz w naszym dedykowanym przewodniku TUTAJ.

FOTOTOKSYCZNOŚĆ I SŁOŃCE

Niektóre olejki, zwłaszcza cytrusowe (tłoczone ze skórek, jak cytryna, bergamotka czy grejpfrut), wykazują działanie fototoksyczne. Oznacza to, że po ich aplikacji na skórę należy unikać ekspozycji na słońce oraz solarium przez co najmniej 12–24 godziny. Niedostosowanie się do tych środków ostrożności może skutkować bolesnymi poparzeniami oraz trwałymi przebarwieniami skóry.
Więcej o fototoksyczności olejków przeczytasz TUTAJ.


OCZY, USZY, BŁONY ŚLUZOWE

Należy bezwzględnie unikać kontaktu olejków eterycznych z oczami, wnętrzem przewodów słuchowych oraz wszelkimi błonami śluzowymi. Ze względu na wyjątkową wrażliwość tych obszarów, bezpośrednia aplikacja może prowadzić do poważnych podrażnień lub uszkodzeń tkanki.
 

DZIECI

Zachowaj szczególną ostrożność w przypadku stosowania olejków eterycznych u dzieci. Nigdy nie podawaj dziecku olejku eterycznego doustnie i zawsze upewnij się czy olejek, jego dawka i forma w jakiej chcesz go zaaplikować są odpowiednie dla wieku twojego dziecka.
Więcej informacji znajdziesz w bezpłatnym e-booku do pobrania TUTAJ.
 


CIĄŻA I LAKTACJA

Stosowanie olejków eterycznych w okresie ciąży oraz karmienia piersią wymaga szczególnej ostrożności i specjalistycznej wiedzy. Ze względu na przenikanie substancji czynnych do krwiobiegu oraz mleka matki, nie wszystkie ekstrakty są bezpieczne w tym wyjątkowym czasie. 
Więcej informacji znajdziesz w bezpłatnym e-booku do pobrania TUTAJ.


INTERAKCJE Z CHOROBAMI I LEKAMI

Stosowanie olejków eterycznych przy istniejących schorzeniach przewlekłych wymaga dużej ostrożności, ponieważ związki czynne w nich zawarte mogą wpływać na parametry fizjologiczne lub wchodzić w interakcje z lekami.
  • Epilepsja i skłonność do drgawek: Należy unikać olejków o działaniu neurostymulującym, takich jak: bazylia, koper włoski, hyzop, rozmaryn oraz szałwia.
  • Nadciśnienie tętnicze: Niewskazane olejki z sosny, rozmarynu, szałwii i tymianku mogą podnosić ciśnienie tętnicze krwi.
  • Schorzenia nerek: Szczególną uwagę należy zwrócić na olejki z jagód jałowca, drzewa sandałowego oraz kolendry.
  • Cukrzyca i hipoglikemia: Olejek z geranium może wpływać na metabolizm glukozy i poziom cukru we krwi.
  • Terapia przeciwzakrzepowa: Osoby przyjmujące leki rozrzedzające krew powinny unikać olejków o wysokiej zawartości eugenolu (goździk, kora i liść cynamonu, liść laurowy, tulsi) oraz golterii (bogatej w salicylan metylu).
Ważne: Powyższe zestawienie obejmuje jedynie podstawowe wytyczne bezpieczeństwa. Pamiętaj, że reakcja organizmu jest kwestią indywidualną, a skutki uboczne mogą, choć nie muszą, wystąpić. W przypadku jakichkolwiek chorób przewlekłych lub przyjmowania leków na stałe, każdorazowe włączenie aromaterapii należy bezwzględnie skonsultować z lekarzem prowadzącym.

 
WYŁĄCZNIE DO UŻYTKU PROFESJONALNEGO

Niektóre olejki eteryczne, ze względu na swoją unikalną i niezwykle silną strukturę chemiczną, są klasyfikowane jako substancje o podwyższonym ryzyku. Do tej grupy należą m.in. brzoza (birch), golteria (wintergreen), tuja oraz szałwia lekarska (dalmatyńska).
Ze względu na potencjalne działanie neurotoksyczne lub drażniące, olejki te nie powinny być stosowane w domowej aromaterapii bez odpowiedniego przygotowania merytorycznego. Rekomendujemy korzystanie z ich właściwości wyłącznie pod nadzorem wykwalifikowanego aromaterapeuty lub po konsultacji ze specjalistą, który dobierze bezpieczne stężenie i metodę aplikacji.


PIERWSZA POMOC

Kontakt z okiem:
W przypadku dostania się olejku do oka, kluczowe jest natychmiastowe działanie. Najskuteczniejszą metodą neutralizacji olejku jest naniesienie na wacik czystego oleju roślinnego i delikatne przemywanie okolic oka oraz powiek (tłuszcz rozpuści olejek). Jeśli dysponujesz bieżącą wodą, możesz również płukać oko chłodnym strumieniem przez kilka minut, aby mechanicznie usunąć substancję. Nigdy nie pocieraj oka. Jeśli pieczenie nie ustępuje lub widzenie jest zaburzone, niezwłocznie skonsultuj się z lekarzem, zabierając ze sobą buteleczkę użytego olejku.

 

Reakcja na skórze:
W przypadku wystąpienia pieczenia lub zaczerwienienia, w pierwszej kolejności zmyj miejsce aplikacji dużą ilością chłodnej, bieżącej wody z łagodnym detergentem (mydłem), aby usunąć nadmiar substancji. Następnie nałóż na skórę grubą warstwę czystego oleju bazowego, który pomoże rozpuścić i zneutralizować resztki olejku, i zetrzyj go suchą chusteczką.
Udostępnij
o autorce

Ula Urbańska

Zapachy olejków eterycznych towarzyszą mi od ponad 25 lat. Kursy z aromaterapii holistycznej i klinicznej pokazały mi złożoną, wielowarstwową naturę olejków i rozbudziły pragnienie opowiadania o nich własnym głosem. Ale do tego potrzebowałam naprawdę wyjątkowych olejków. Etycznych, czystych, organicznych. I tak powstała marka Urulu. Dzisiaj nadal wyszukuję dla was wyjątkowych zapachów od wyjątkowych dostawców, tworzę treści i spełniam się w roli tłumaczki świata zapachu.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami, pragnę podkreślić, że aromaterapia pełni funkcję wspierającą, a nie leczniczą, a niniejszy wpis służy wyłącznie celom informacyjnym. Prezentowane informacje nie stanowią podstawy do leczenia ani zapobiegania jakimkolwiek chorobom. Nie zastępują również konsultacji lekarskiej.

W świetle obowiązujących przepisów olejki eteryczne nie są produktami leczniczymi mimo, że ich składniki wykazują działanie biologiczne.
Właściwości lecznicze można jednak przypisywać wyłącznie preparatom, które przeszły pełną procedurę rejestracji jako lek i uzyskały formalne uprawnienia do deklarowania takich korzyści.

Wiedza o olejkach eterycznych przedstawiona w tym wpisie opiera się na rzetelnych źródłach, takich jak badania naukowe oraz publikacje i szkolenia u uznanych aromaterapeutów. Warto mieć na uwadze, że nawet te źródła mogą czasami zawierać nieścisłości, a badania in vitro i in vivo, chociaż dostarczają cennych informacji o działaniu olejków eterycznych i ich składników, to nie zawsze znajdują bezpośrednie przełożenie na fizjologię człowieka.

W związku z tym zalecam zachowanie szczególnej ostrożności podczas stosowania olejków eterycznych. Przed zastosowanie olejków eterycznych zapoznaj się z zasadami bezpieczeństwa ich stosowania, które znajdziesz TUTAJ.

CIEKAWOSTKA: chociaż czyste olejki eteryczne same w sobie nie pełnią funkcji leków (dopóki nie przejdą odpowiedniej rejestracji) to są kluczowymi składnikami wielu powszechnie stosowanych leków i preparatów leczniczych, takich jak syropy, maści rozgrzewające czy inne środki dostępne w aptekach. Jednocześnie w międzynarodowej bazie publikacji biomedycznych PubMed znajduje się obecnie ponad 30 000 opracowań naukowych analizujących mechanizmy działania olejków eterycznych oraz zastosowania aromaterapii.