Z poprzedniego artykułu, który możesz przeczytać TUTAJ wiemy już, że jako wsparcie przy infekcjach dróg oddechowych mamy dostępnych wiele olejków, które możemy zastosować. Warto jednak dowiedzieć się jakie składniki w nich zawarte wykazują te dobroczynne właściwości. O tym będzie dzisiejszy wpis.

Bogaty świat chemii olejkowej

Jak już zapewne wiecie składy olejków eterycznych bywają bardzo zróżnicowane, czasem nawet w obrębie jednego gatunku rośliny (tymianki występujące w różnych chemotypach – tymol, linalol, borneol, tujanol czy geraniol) czy w zależności od roku destylacji (lawenda destylowana w jednym roku może mieć 32% linalolu w składzie a w innym roku już tylko 22%). Mimo to, mają w swoim składzie dominujące substancje, które nadają im pożądane przez nas właściwości.

Omówię dziś dla Was 5 związków, które stanowią podstawę działania ostatnio omawianych olejków eterycznych.

Terpinen-4-ol w drzewie herbacianym

Terpinen-4-ol, inaczej zwany karwomentolem, to główny składnik olejku z drzewa herbacianego Melaleuca alternifolia, stanowiący do 48% jego składu. Ma właściwości przeciwbakteryjne i przeciwgrzybicze, a jednocześnie jest łagodny dla skóry. Dodatkowo działa również przeciwpasożytniczo, co może być wykorzystywane w przypadku leczenia wszawicy i nużycy. Jednak o takich właściwościach olejku decyduje przede wszystkim połączenie wielu składników w nim zawartych (poza terpinenem również terpineol, afla- i gamma-terpinen), gdyż pojedyncze substancje zazwyczaj działają słabiej niż cały olejek. Szeroki zakres działania olejku z drzewa herbacianego i jego niska toksyczność sprawia, że warto go zatem włączyć na stałe do swojej aromaterapeutycznej apteczki.

 

Bibliografia:

Moja szkoła pisząc o tym związku powołuje się na informacje zawarte w tej książce: “Essential Oils (Fully Revised and Updated 3rd Edition): A Comprehensive Handbook for Aromatic Therapy” Jennifer Peace Rhind, 2019 – niestety jej nie posiadam a koszt to około 400 zł, więc może kiedyś zakupię. Podobno warto.

Mentol w mięcie

Któż nie zna tego charakterystycznego, ostrego zapachu mięty pieprzowej. Ten szczególny aromat nadaje jej przede wszystkim mentol.
Jest on pozyskiwany na szeroką skalę dla przemysłu poprzez schłodzenie i wytrącanie kryształów mentolu z olejków eterycznych z mięty pieprzowej i innych zasobnych w ten związek gatunków mięt. Związek ten jest dobrze znany ze swojej zdolności do wywoływania uczucia chłodzenia, gdy jest wdychany, spożywany lub nanoszony na skórę poprzez oddziaływanie na receptory obecne w nabłonkach (m.in. TRP).

Mentol wykazuje działanie przeciwzapalne,przeciwbólowe, przeciwbakteryjne, przeciwgrzybicze. Różne ekstrakty z mięty pieprzowej zawierają mentol jako główny składnik aktywny i od stuleci są stosowane jako tradycyjne leki na wiele dolegliwości, w tym infekcje, bezsenność i zespół jelita drażliwego, a także jako środek odstraszający owady. Nie dziwi zatem fakt, że olejek z mięty pieprzowej może stanowić dobre wsparcie przy infekcjach dróg oddechowych, takich jak grypa, przeziębienie, zapalenie zatok czy kaszel.

Według zaleceń Roberta Tisseranda stosowanie olejku z mięty pieprzowej w każdej formie jest odradzane u dzieci do 3 roku życia, natomiast w przypadku dzieci od 3 do 6 roku rekomenduje użycie na skórę w stężeniu 0,5% (1 kropla na 10 ml oleju) oraz dyfuzję. Warto również tutaj zaznaczyć, że liczne grono aromaterapeutów rekomenduje jednak użycie mięty dopiero od 6 roku życia.

Olejki zawierające mentol nie powinny być również stosowane przez osoby chore na fawizm i arytmię.

 

Bibliografia:

Tymol w tymianku

Tymianek o chemotypie tymolowym to jeden z najpopularniejszych olejków dostępnych na rynku. Od wieków był stosowany w medycynie tradycyjnej i wykazano, że ma liczne właściwości farmakologiczne, w tym przeciwutleniające, wychwytujące wolne rodniki, przeciwzapalne, przeciwbólowe, przeciwskurczowe, przeciwbakteryjne i przeciwgrzybicze. To właśnie tymol sprawia, że ten olejek jest tak wszechstronny i skuteczny w swoim działaniu.

Ma on jednak potencjał wysoce drażniący, należy zachować dużą ostrożność przy jego stosowaniu. Moja szkoła aromaterapii zaleca maksymalne stężenie 1% do stosowania na skórę. Warto również odstąpić od użycia olejku tymiankowego w przypadku osób stosujących leki przeciwzakrzepowe, przed operacjami chirurgicznymi, porodem, z chorobą wrzodową, hemofilią lub innymi zaburzeniami krwawienia.

W przypadku aromaterapii dzieci większość aromaterapeutów rekomenduje stosowanie olejku tymiankowego o chemotypie linalol już od 7 miesiąca życia, jest on jednak bardzo drogi i trudno dostępny na rynku. Warto zatem tymolowy olejek tymiankowy wprowadzać w niewielkiej ilości najwcześniej od 2 roku życia dziecka mieszając go z innymi, łagodnymi olejkami. Świetnie do tego celu nada się lawenda.

 

Bibliografia:

Karwakrol w oregano

Karwakrol, główny składnik olejku eterycznego pozyskiwanego z oregano, ma duży potencjał terapeutyczny w leczeniu wielu chorób. Przegląd istniejącej literatury do 2016 roku wykazał, że karwakrol ma następujące właściwości: przeciwdrobnoustrojowe, przeciwgrzybicze, przeciwzapalne, przeciwnowotworowe i przeciwutleniające. Wykazuje właściwości zarówno bakteriostatyczne (hamuje wzrost bakterii) jak i bakteriobójcze (zabija bakterie). Warto zatem włączyć go do aromaterapii w przypadku wszelkich infekcji układu oddechowego.

Ze względu na to, że karwakrol jest izomerem tymolu, ma on dokładnie takie same zalecenia dotyczące bezpieczeństwa stosowania.


Bibliografia:

Podsumowanie

Jak widzicie świat aromaterapii to bogactwo związków aktywnych o wielu właściwościach. Warto zgłębiać olejkową chemię, żeby móc podejmować bardziej świadome wybory zakupowe i bezpiecznie stosować olejki eteryczne w domowym zaciszu.

Artykuł dla Urulu napisała:

Klaudia Koczyk- jestem magistrem biotechnologii ze specjalizacją z mikrobiologii stosowanej, dyplomowaną fitoterapeutką, aromaterapeutką, terapeutką żywieniową. Od lat pracuję w branży farmaceutycznej w różnych jej obszarach. Od dziecka fascynował mnie świat roślin i piękno natury. 4 lata temu zaczęłam zgłębiać tematykę aromaterapii z powodu licznych problemów zdrowotnych. Od tego czasu intensywnie poszerzam swoją aromaterapeutyczną wiedzę w kanadyjskiej szkole Essence of Thyme. Regularnie uczestniczę również w innych zagranicznych szkoleniach (Tisserand Institute, Aromahead Institute, The School for Aromatic Studies) a także w tych organizowanych w Polsce (m. in. w Instytucie Zielarstwa Polskiego i Terapii Naturalnych). Moją pasją jest zgłębianie wiedzy z zakresu szeroko pojętej medycyny, farmacji, dietetyki i fitoterapii. W wolnych chwilach rozwijam się również w fotografii przyrodniczej oraz behawiorystyce psów i kotów.